การระบาดของ COVID-19 ทำให้การจัดคอนเสิร์ตหรือการแสดงดนตรีสดตามสถานที่จัดงานต่าง ๆ ในเชิงกายภาพต้องถูกยกเลิกไป เป็นที่มาของอีเวนต์ไลฟ์สตรีมและวิชวลอีเวนต์ทางออนไลน์ ที่ได้รับการพัฒนาจนเกิดเป็นรูปแบบที่แตกต่างและโดดเด่นยิ่งขึ้น ผ่านการใช้เทคโนโลยีเพื่อเติมเต็มความต้องการให้แก่แฟนเพลงที่ยังอยากดื่มด่ำกับไลฟ์มิวสิก โดยที่การจัดงานนั้นก็ยังคงสร้างรายได้ให้แก่ศิลปิน ผู้จัด และผู้ที่เกี่ยวข้องได้ด้วย...เหล่านี้คือ New Normal ของการแสดงดนตรีสดที่เกิดขึ้นทั่วโลก

Exclusivity: การจำกัดกลุ่มผู้ชมตามที่อยู่ไอพีโดยภูมิประเทศ (Geo-Blocking) สามารถนำมาประยุกต์ใช้เพื่อมอบประสบการณ์การชมการแสดงสดแบบเอ็กซ์คลูซีฟให้แก่ผู้ชมได้ และทำให้แฟนเพลงจากภูมิภาคที่แตกต่างกันของโลก ได้สัมผัสประสบการณ์การดูคอนเสิร์ตที่่ต่างกัน ในเดือนมิถุนายน ลอร่า มาร์ลิง (Laura Marling) ศิลปินหญิงชาวอังกฤษ จัดไลฟ์สตรีมคอนเสิร์ตจาก Union Chapel ในลอนดอนที่มีการจำหน่ายบัตรทั้งหมด 2 ครั้ง คอนเสิร์ตหนึ่งจำกัดเฉพาะผู้ชมในสหรัฐอเมริกา และอีกหนึ่งคอนเสิร์ตจำกัดเฉพาะผู้ชมในเกาะอังกฤษ โดยลอร่าและทีมงานใช้บริการทางเทคโนโลยีจาก DICE แอพฯ จัดอีเวนต์ชื่อดัง บัตรเข้าชมจากทั้ง 2 ไลฟ์สตรีมคอนเสิร์ตของเธอจำหน่ายหมดเกลี้ยง และสร้างรายได้เทียบเท่ากับการจัดแสดงดนตรีสดจริงๆ

ผลพวงจากการระบาดของ COVID-19 ยังทำให้พบว่าตั้งแต่เดือนมีนาคมที่ผ่านมา ศิลปินและผู้จัดการแสดงดนตรีสดกว่า 70,000 คน หลั่งไหลกันไปสมัครเป็นสมาชิกของแพลตฟอร์มที่ชื่อ Patreon แพลตฟอร์มนี้สร้างสรรค์คอนเทนต์พิเศษให้แก่แฟนเพลงภายใต้โมเดล Paywall ซึ่งหมายความว่าผู้ใช้สามารถเข้าถึงคอนเทนต์พิเศษของศิลปินได้ ก็ต่อเมื่อมีการจ่ายเงินก่อนเท่านั้น นับเป็นอีกหนึ่งวิธีที่แฟนเพลงจะช่วยสนับสนุนศิลปินได้โดยตรง Patreon ยังเผยคำแนะนำสำหรับแฟนเพลงและผู้สร้างเนื้อหาราว 150,000 คน เพื่อช่วยยกระดับแพลตฟอร์มนี้ให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพที่สุดในช่วงการระบาดของ COVID-19 ด้วย

Fan Interaction: การแสดงสดผ่านทางไลฟ์สตรีมทำให้เห็นความเป็นไปได้ใหม่ๆ ของการมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างศิลปินกับแฟนเพลง Rave Republic ศิลปินดูโอสายอีดีเอ็มจากสิงคโปร์มักไลฟ์สตรีมเพื่อพูดคุยกับแฟน ๆ ผ่านทาง Huajiao (คล้าย Twitch) โดยมักตอบคอมเมนต์แฟนเพลงบ่อย ๆ ย้อนกลับไปในเดือนตุลาคม ปี 2019 ฮานา (Hana) ศิลปินชาวอเมริกัน ก็ไลฟ์สตรีมขั้นตอนการทำอัลบั้มใหม่ทั้งหมดของเธอ ตามด้วยการซ้อมทัวร์คอนเสิร์ต และการพูดคุยหลังโชว์ด้วย ทั้งหมดนี้ทำให้ยอดแฟนเพลงที่สมัครเป็นสมาชิกของเธอเพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่า รายได้ของศิลปินจึงเพิ่มขึ้นไปด้วยผ่านช่องทางการไลฟ์สตรีมนี้

 
 

Virtual Event อีเวนต์ออนไลน์เสมือนจริง สร้างสรรค์ลูกเล่นใหม่ ๆ ผ่านเทคโนโลยี
COVID-19 ทำให้ผู้คนไม่สามารถมารวมตัวกันเป็นจำนวนมากในสถานที่ใดสถานที่หนึ่งได้ Virtual Event หรืออีเวนต์ออนไลน์จึงกลายเป็นคำตอบของการจัดงานรูปแบบใหม่ ที่ช่วยเชื่อมต่อผู้คนซึ่งอยู่ไกลให้รู้สึกเสมือนมาร่วมงานเดียวกัน แม้จะเป็นการร่วมงานผ่านทางหน้าจอก็ตาม 

Gaming Industry Crossover: วิกฤตนี้ยังทำให้ศิลปินหลายคนหันมาสนใจร่วมงานกับอุตสาหกรรมเกมออนไลน์ เมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา ทราวิส สกอตต์ แร็ปเปอร์ชื่อดังชาวอเมริกัน ได้จัดการแสดงสดเสมือนจริงในชื่อ Astronomical บนฟอร์แมตของเกมต่อสู้ออนไลน์ยอดนิยมอย่าง Fortnite ปรากฏว่ามีผู้ใช้จากทั่วโลกเข้าร่วมสัมผัสประสบการณ์ดูคอนเสิร์ตผ่านเกมออนไลน์ที่ยิ่งใหญ่นี้มากถึง 27.7 ล้านคน อีกทั้งยังแสดงให้เห็นถึงการยกระดับคุณภาพโปรดักชั่นของอีเวนต์ออนไลน์ได้อย่างชัดเจน ผู้บริโภคเจนซีใช้ชีวิตผูกติดกับดิจิทัลแพลตฟอร์ม และเริ่มมีการร่วมมือกันระหว่างดิจิทัลกับการแสดงสดในเชิงวัฒนธรรม Sony Music Entertainment ซึ่งเป็นเจ้าของค่ายเพลง Epic Records ซึ่งสกอตต์สังกัดอยู่ เริ่มสนใจกระแสนี้ และค้นหาทีมงานที่จะช่วยคิดค้นวิธีใหม่ ๆ ในการนำเสนอดนตรีผ่านการผสมผสานทางเทคโนโลยีที่หลากหลาย เป็นไปได้ว่าในอนาคตเราอาจเห็นอะไรที่มากกว่าการดูคอนเสิร์ตผ่านแพลตฟอร์มเกมก็เป็นได้

 
 

เกมดังอย่าง Minecraft จัด Block by Blockwest Festival มิวสิกเฟสติวัลทางออนไลน์เมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ซึ่งมีศิลปินชื่อดังอย่าง Massive Attack, IDLES และ Pussy Riot ขึ้นแสดง ไม่เพียงเท่านั้น Minecraft ยังจัดงาน Club Matryoshka คลับออนไลน์ที่เกิดจากการร่วมงานกันระหว่างนักดนตรีและโปรดิวเซอร์ที่ใช้ชีวิตในฟิลิปปินส์ ซึ่งเน้นการสร้างพื้นที่เพื่อร่วมมือและทดลองทางดนตรีไปด้วยกัน 

VR ยังมาแรง: การระบาดของโรคส่งผลให้ยอดจำหน่ายแว่น VR (VR Headset) สูงขึ้นตามไปด้วย เนื่องจากผู้บริโภคมองหาวิธีการใหม่ ๆ ในการสร้างความบันเทิงให้ตัวเองที่บ้าน เทศกาลดนตรี Wireless Festival ก็ได้จับมือกับ MelodyVR เพื่อสร้างสรรค์รูปแบบของมิวสิกเฟสติวัลทางออนไลน์ในเดือนกรกฎาคม โดยเทศกาลดนตรีนี้จะนำเสนอการแสดงสดแบบอันซีนผ่านแว่น VR แบบ 360 องศาผ่านทางแอพฯ MelodyVR รวมทั้งนำเสนอคอนเทนต์การแสดงสดอื่น ๆ ผ่านทางเฟซบุ๊ก อินสตาแกรม และทวิตเตอร์ เมื่อเดือนพฤษภาคม Apple ยังคอนเฟิร์มด้วยว่าได้ตัดสินใจซื้อ NextVR สตาร์ตอัพที่สร้างสรรค์การแพร่ภาพและเสียงจากคอนเสิร์ต และการแข่งขันกีฬาแบบไลฟ์สตรีมผ่านแว่น VR เพราะบริษัทต้องการสร้างความก้าวหน้าและทุ่มงบประมาณเรื่องสื่อบันเทิงมากขึ้น

 
 

AR เติมเต็มความรู้สึก: Real Estate วงดนตรีอินดี้ร็อกจากอเมริกาประกาศว่าจะเล่นคอนเสิร์ตโดยพึ่ง AR หรือเทคโนโลยีโลกเสมือนผสานโลกแห่งความจริง เพื่อให้แฟนเพลงได้มีความสุขกับการดูคอนเสิร์ตของพวกเขาไม่ว่าจะอยู่ที่ไหน ผลตอบรับที่ได้นั้นจึงเต็มไปด้วยจินตนาการสร้างสรรค์ เมื่อแฟนๆ ต่างแชร์ภาพศิลปินที่กำลังเล่นคอนเสิร์ตอยู่บนไมโครเวฟบ้าง โต๊ะกินข้าวในครัวบ้าง แต่พวกเขาก็รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งในคอนเสิร์ตอย่างแท้จริง นับเป็นอีกหนึ่งไอเดียที่ดีสำหรับศิลปินในการนำส่งตรงประสบการณ์การชมการแสดงดนตรีสดให้แฟนเพลงได้ถึงที่บ้าน และเติมเต็มความปรารถนาของพวกเขาในการพาใจให้หลีกหนีจากโลกแห่งความเป็นจริงได้สักพัก 

Action Points
4 สเต็ปเพื่อขับเคลื่อน Live Music 

  1. สนับสนุนสถานที่จัดการแสดงสดให้ประคับประคองธุรกิจต่อไปได้
    สถานที่ที่มีบทบาทสำคัญและช่วยสนับสนุนอาชีพในวงการดนตรีของศิลปินหน้าใหม่นั้นมีความเสี่ยงต่อการปิดตัวถาวร การช่วยเหลือสถานที่เหล่านั้นให้ยังคงดำเนินธุรกิจต่อไปได้ในระยะสั้น จะช่วยสร้างความสัมพันธ์ที่แข็งแกร่งขึ้นกับชุมชนสร้างสรรค์ และเป็นการกระตุ้นพลังบวกให้แก่แบรนด์หรือบริษัทของคุณในระยะยาว
  2. จัดอีเวนต์ที่มีการเว้นระยะห่างทางสังคมในระยะสั้น
    การจัดงานที่มีการเว้นระยะห่างทางสังคมอาจช่วยคลายความต้องการของแฟนเพลงที่อยากเสพไลฟ์มิวสิกลงได้บ้างในระยะสั้น แต่ผู้จัดต้องปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด เพื่อให้แน่ใจว่าผู้ชมและทีมงานจะไม่เสี่ยงต่อการติดเชื้อ
  3. สนับสนุนศิลปินให้เชื่อมต่อกับแฟนเพลงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
    ร่วมงานกับศิลปินเพื่อจัดไลฟ์สตรีมการแสดงดนตรีสดที่มีประสิทธิภาพ และค้นหาวิธีใหม่ๆ ในการสร้างรายได้ให้แก่ศิลปิน
  4. จัดอีเวนต์ออนไลน์เพื่อเข้าถึงกลุ่มผู้ชมใหม่ ๆ
    เราอาจเห็นการจัดอีเวนต์ออนไลน์หรือการไลฟ์สตรีมในระยะยาว การจับมือระหว่างอุตสาหกรรมดนตรีกับเกม จะนำไปสู่โอกาสและความเป็นไปได้ใหม่ ๆ รวมถึงการคิดค้นนวัตกรรมที่เชื่อมต่อกันได้อย่างน่าสนใจในอนาคต


เครดิตภาพ : กวีพัฒน์ ผุยเจริญ

เรื่อง : ศันสนีย์ เล้าอรุณ