เกาหลีเหนืออาจไม่ใช่ประเทศที่ปิดตัวเองอย่างในอดีตอีกต่อไป เมื่อการเข้ามาของสื่อบันเทิงจากต่างประเทศ เช่น ภาพยนตร์อินเดียเรื่อง 3 Idiots ที่เข้าฉายในโรงภาพยนตร์ไม่ไกลจากแลนด์มาร์กสำคัญอย่างจัตุรัสคิมอิลซ็อง หรือวรรณกรรมยอดนิยมอย่าง Harry Potter ซึ่งเก็บอยู่ในห้องสมุดประชาชน (Grand People's Study House) กลายเป็นที่นิยมในหมู่ชาวเกาหลีเหนือเช่นกัน นี่เป็นเพียงตัวอย่างเล็กน้อยที่สามารถบอกได้ว่า เกาหลีเหนือเริ่มสลัดภาพจำที่เคร่งขรึมในมาดเผด็จการ สู่การเติมสีสันด้วยวัฒนธรรมจากโลกภายนอก

หากย้อนกลับไปในปี 2012 ผู้นำคิมจองอึนเริ่มมีความคิดในการสร้างวัฒนธรรมป๊อปของเกาหลีเหนือขึ้นใหม่ โดยการสร้างวงเกิร์ลกรุ๊ปชื่อว่า Moranbong Band ซึ่งประกอบด้วยสมาชิกที่ผู้นำคิมจองอึนเลือกมาด้วยตัวเองจากข้าราชการประจำกองทัพ กับภาพลักษณ์ที่เหล่าสมาชิกหันมาใส่กระโปรงสั้น และสามารถเล่นเครื่องดนตรีได้หลากหลายชนิด ยิ่งไปกว่านั้นการให้ความสำคัญของ Moranbong Band ยังทำให้คิมจองอึนลอยแพวงดนตรีเก่าแก่อย่าง Unhasu Orchestra และ คณะอุปรากร Sea of Blood ที่ก่อตั้งโดยผู้นำคนก่อนหน้าซึ่งเป็นพ่อและปู่ของเขา นี่นับเป็นการประกาศให้รู้ว่าเกาหลีเหนือนับจากนี้จะไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป

©AP Photo/Dita Alangkara

เมื่อปีที่ผ่านมาเกาหลีเหนือได้เปิดให้สื่อจากต่างประเทศเยี่ยมชมโรงงานรองเท้า Ryuwon ณ เมืองเปียงยาง ที่นำเสนอรองเท้าสนีกเกอร์สีสันสวยงามและทันสมัยซึ่งอาจขัดกับภาพลักษณ์ของประเทศ ด้วยความต้องการของผู้นำคิมจองอึนที่เปิดโอกาสให้ช่างทำรองเท้าศึกษาการดีไซน์รองเท้าอย่างละเอียดจากหลายแบรนด์ทั่วโลก จนเกิดเป็นสินค้าของตนเอง แม้รูปลักษณ์ของรองเท้ายังหนีไม่พ้นแบรนด์ต้นแบบจากตะวันตก เช่น อาดิดาส หรือไนกี้ แต่ก็ทำให้โลกภายนอกได้รู้ว่าพวกเขากำลังเปิดโอกาสให้วัฒนธรรมที่แตกต่างเข้ามาอยู่ในชีวิตประจำวันมากขึ้น

การเดินหน้าพัฒนาอุตสาหกรรมด้านโทรทัศน์ก็ได้รับการเปลี่ยนแปลงไปมาก ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเช่น North Korean TV ช่องโทรทัศน์ของรัฐบาลที่ได้มีการปรับเปลี่ยนรูปแบบการนำเสนอข่าวให้ทันสมัย จากภาพลักษณ์ของผู้ประกาศข่าวรุ่นเก่าอย่างรีชุนฮี (Ri Chun-Hee) ที่มีภาพจำในชุดฮันบก พร้อมท่าทางดุดันและบางครั้งก็ร้องไห้ขณะรายงานข่าวเกี่ยวกับผู้นำ ถูกเปลี่ยนเป็นผู้ประกาศข่าวอายุเฉลี่ยสามสิบปีกับสไตล์การรายงานข่าวแบบตะวันตก ซึ่งเป็นการปรับเปลี่ยนเพื่อให้สอดรับกับผู้ชมในปัจจุบันที่มีการรับข่าวสารจากต่างประเทศมากขึ้น 

แม้เกาหลีเหนือจะเปิดรับวัฒนธรรมจากโลกภายนอก แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่ามันถูกรับมาเพื่อพัฒนาเป็นเครื่องมือในการโฆษณาชวนเชื่อให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น จากเดิมที่เน้นนำเสนอการสรรเสริญภารกิจของ 'ท่านผู้นำ' โดยตรง ก็เปลี่ยนเป็นการเล่าเรื่องของคนทั่วไปที่ยังแฝงการแสดงออกถึงความซาบซึ้งในตัวผู้นำเช่นเดิม อีกทั้งข่าวการลอบสังหารคิมจองนัม พี่ชายต่างมารดาของคิมจองอึนหรือการทดสอบขีปนาวุธหลายครั้ง ก็ทำให้เราไม่อาจคาดเดาได้ว่าในอนาคตเกาหลีเหนือจะเปลี่ยนแปลงไปเป็นประเทศเสรีหรือยังเป็นประเทศเผด็จการอย่างที่เคยเป็นมา

ที่มาภาพเปิด: Youtube/Rumoaohepta7

ที่มา: 
บทความ “K-Pop and Fancy Sneakers: Kim Jong Un's Cultural Revolution” โดย Eric Talmadge จาก apnews.com
บทความ “Moranbong Band” จาก wikipedia.orgบทความ “North Korea’s State TV Gets a Quiet Makeover
บทความ Adding Neon Suits and Smiles to Newscasts Best Known for Delivering the Party Line” โดย Joohee Cho จาก abcnews.go.com

เรื่อง: นพกร คนไว