ปัจจุบันธุรกิจแพลตฟอร์มสตรีมมิงเติบโตขึ้นอย่างมาก ในปี 2018  มีผู้บริโภคกว่า 86 เปอร์เซ็นต์1  ใช้บริการมิวสิกสตรีมมิง และคาดว่าจะมีการเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะกลุ่มธุรกิจดนตรี ไม่ว่าจะเป็น Spotify, JOOX, Tidal และ SoundCloud เมื่อแพลตฟอร์มสตรีมมิงเข้ามาเปลี่ยนแปลงวิธีการฟังเพลงและวิธีการจับจ่ายสินค้าบันเทิง ทำให้เกิดอิทธิพลการเปลี่ยนแปลงต่อวงการเพลง ความนิยมจากช่องทางนี้ทำให้ธุรกิจอื่นๆ สามารถใช้ประโยชน์บนแพลตฟอร์มดังกล่าว และยังช่วยให้ธุรกิจมีปฏิสัมพันธ์กับแบรนด์ ใกล้ชิดกับลูกค้า และเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายเฉพาะกลุ่มได้มากขึ้น  ในยุคที่ผู้บริโภคชอบการฟังเพลงซึ่งตอบโจทย์ความต้องการแบบเบ็ดเสร็จ แพลตฟอร์มมิวสิกสตรีมมิงในปัจจุบันจึงถูกสร้างขึ้นมาเพื่อตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ผู้ใช้ให้ครอบคลุมที่สุด ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการออกแบบหน้าอินเทอร์เฟซ ความสะดวกในการใช้งานในทุกพื้นที่ การจัดการเพลย์ลิสต์ในรูปแบบที่เชื่อมต่อกับโซเชียลมีเดีย หรือแม้แต่ความเป็นส่วนตัวของข้อมูล ด้วยเหตุที่เทรนด์ของมิวสิกสตรีมมิงกำลังเติบโตอย่างแข็งแกร่ง พร้อมกับโอกาสในด้านธุรกิจที่บรรดาแบรนด์ ค่ายเพลง และศิลปินต่างปรับกลยุทธ์เข้าหากัน ไม่ว่าจะเป็นการจัดทำเพลย์ลิสต์เพลงของแบรนด์ที่เชื่อมผู้ฟัง สร้างความเชื่อมโยง (engagement) กับแบรนด์ด้วยเสียงดนตรีมากยิ่งขึ้น ฟังก์ชันการฟังเพลงที่ครบและสมบูรณ์แบบอย่างต่อเนื่อง การเพิ่มมิติการฟังดนตรีที่มอบครบทุกอรรถรสทางดนตรีมาสู่ผู้ใช้งาน พร้อมๆ กับเนื้อหาที่เข้าถึงซึ่งมีความเฉพาะมากยิ่งขึ้น กลยุทธ์การสร้าง Music Rcosystem หรือนิเวศทางดนตรีแบบ Customer to customer (C2C) ที่เปิดให้ผู้ใช้เป็นศูนย์กลางแห่งการใช้งาน ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นแล้วบนแพลตฟอร์มการฟังเพลงในยุคสตรีมมิงอีโคโนมีที่กำลังเฟื่องฟู

กล่าวอีกนัยหนึ่ง บริการสตรีมมิงก็คือ การที่ผู้บริโภคมีความสัมพันธ์กับบริการในลักษณะที่คล้ายกับการเป็น ‘ผู้เช่า’ โดยยอมเสียเงินหรือเวลาเพื่อรับสารโฆษณาต่างๆ แลกกับการเข้าถึงคลังเพลงของผู้ให้บริการมากกว่าจะเป็น ‘เจ้าของ’ หรือกระทั่งใช้เป็นช่องทางไปสู่การเข้าร่วมกิจกรรมทางดนตรีทั้งในแบบออฟไลน์และออนไลน์ ซึ่งกำลังก้าวข้ามแพลตฟอร์มกันไปมาอย่างอิสระ

สำหรับธุรกิจมิวสิกสตรีมมิ่งในประเทศไทย ก็มีผู้ให้บริการไทยแท้อย่าง “ฟังใจ” ทำหน้าที่เป็นชุมชนดนตรีและสตรีมมิงอิสระซึ่งเป็นพื้นที่เปิดใหม่และกำลังเติบโต โดยกลุ่มธุรกิจของ “ฟังใจ” สตาร์ทอัพด้านมิวสิกสตรีมมิงมีบริการหลักเป็นแพลตฟอร์มสตรีมมิงผ่านช่องทางต่างๆ ทั้งแอพพลิเคชันและเว็บไซต์ ผลิตสื่อข่าวสารในนาม “ฟังใจซีน” ทำเนื้อหาความเคลื่อนไหวต่าง ๆ ของศิลปินและชุมชนดนตรีเพื่อสนับสนุนการสตรีมมิง การจัดงานคอนเสิร์ตเพื่อให้ศิลปินและแฟนเพลงได้พบปะกัน รวมไปถึงกลุ่มงานใหม่อย่าง “Malama” ที่มีเครื่องมือและเงินทุนสำหรับช่วยบริหารจัดการให้ศิลปินเติบโต และจับตลาดด้วยจุดยืนของการมีฐานเป็นกลุ่มชุมชนคนฟังเพลง ไม่ว่าจะเป็นผู้ผลิตหรือผู้ฟัง

1  Music Consumer Insight Report 2018, IFPI​​

ที่มาภาพ: Mohammad Metri/unsplash

ที่มา: บทความ “ธุรกิจสตรีมมิ่งไทยมี 8 พันเพลงจะสู้กับบ.ระดับโลกที่มี 30 ล้านเพลงอย่างไร” จาก gmlive.com และรายงาน Music Consumer Insight Report  2018 โดย IFPI จาก ifpi.org 

เรื่อง ปิยวรรณ กลิ่นศรีสุข และศิครินทร์ มิลินทสูต