นักจิตบำบัดเด็กกล่าวว่า “เพราะเด็ก ๆ เห็นตัวเองอยู่ในของเล่น ของเล่นจึงเปรียบเสมือนโลกอีกใบหนึ่งของพวกเขา” เราจึงมักเห็นว่าเวลาที่เด็ก ๆ เล่นของเล่น พวกเขาจะสนุกสนานจนแทบไม่อยากไปทำอย่างอื่น

“การเล่นของเล่นจะช่วยให้เด็ก ๆ จิตใจสงบจากอารมณ์ขุ่นมัว ทั้งยังช่วยพัฒนาความคิดและอารมณ์ที่เหมาะกับพัฒนาการของพวกเขา” คือคำพูดของ ยาอารา นูสบอยม์ (Yaara Nusboim) นักออกแบบของเล่นชาวอิสราเอลผู้พัฒนา “อัลมา” (Alma) ตุ๊กตาบำบัดทำจากไม้และวัสดุหลากอารมณ์ เพื่อช่วยให้เด็ก ๆ สามารถอธิบายและจัดการอารมณ์ของตัวเองได้อย่างเป็นธรรมชาติผ่านการเล่น 

ชุดตุ๊กตาอัลมา (ซึ่งกำลังอยู่ระหว่างการผลิตและจะวางขายจริงในเดือนกันยายนนี้) แตกต่างจากของเล่นโดยทั่วไปตรงที่มันถูกออกแบบมาโดยการเชื่อมโยงกับอารมณ์ต่าง ๆ ทั้ง 6 ของมนุษย์ ได้แก่ ความกลัว (Fear) ความเจ็บปวด (Pain) ความว่างเปล่า (Emptiness) ความรัก (Love) ความโกรธ (Anger) และความปลอดภัย (Safety) ซึ่งนักบำบัดจะสังเกตพฤติกรรมของเด็ก ๆ จากการเลือกของเล่นและวิธีการเล่นของพวกเขา เพื่อเรียนรู้อารมณ์และสภาพจิตใจของเด็กเหล่านั้น

หัวใจสำคัญของอัลมาก็คือ ของเล่นต้องน่าสนใจพอที่จะดึงดูดเด็ก ๆ และควรเล่นได้หลากหลายวิธีโดยไม่จำกัด เพื่อให้เด็ก ๆ ปลดปล่อยความคิดและความรู้สึกที่แท้จริงออกมาผ่านของเล่นได้ “ของเล่นชุดนี้สามารถตีความได้เปิดกว้าง ขึ้นอยู่กับปูมหลังของเด็กและวิธีการบำบัดด้วย” ยาอารากล่าว จากคำแนะนำของเหล่านักจิตบำบัดเด็กที่เธอทำงานด้วย ยาอาราจึงพยายามสื่อถึงอารมณ์ที่เด็กจะสามารถรู้สึกได้หลาย ๆ แบบ ผ่านการใช้วัสดุที่มีสัมผัสแตกต่างกัน อย่างเช่นไม้เมเปิ้ลขัดมันที่มีเนื้อแข็ง และซิลิโคนสีสันสดใสจากเครื่องพิมพ์สามมิติที่ให้สัมผัสยืดหยุ่น 

นักออกแบบสาวยกตัวอย่างของเล่นที่ชื่อ เจ้าความรัก หรือ Love ตุ๊กตาอ้วนป้อมที่มีซิลิโคนสีชมพูหวานเรียงซ้อนกันเป็นชั้น ๆ “นั่นแสดงถึงความต้องการการสัมผัสของมนุษย์อย่างการกอด” เธอว่า “ความหนักของตุ๊กตาเป็นสิ่งที่บอกถึงความมั่นคงในอารมณ์ ในขณะที่ส่วนซิลิโคนสีชมพูแสดงถึงความห่วงใยที่เด็ก ๆ อาจรู้สึกได้เวลาสัมผัส” ส่วน เจ้าความโกรธ หรือ Anger คือตุ๊กตาตัวเล็กที่มีซิลิโคนหนามแหลมสีแดงยื่นออกมารอบตัว “การสัมผัสวัสดุที่ให้ความรู้สึกตัดกันจะช่วยให้เด็ก ๆ เข้าใจว่า มันไม่แปลกเลยที่คนเราจะมีทั้งด้านดีและไม่ดี เหมือนกับตุ๊กตาที่พวกเขาเล่น” ยาอาราอธิบาย

โลกที่เด็ก ๆ สามารถระบายอารมณ์แท้จริงของตัวเองออกมาได้ผ่านการออกแบบ “ของเล่น” ซึ่งเป็นเสมือนเพื่อนซี้ที่คอยนำทางให้กับอารมณ์ในวันที่เด็กน้อยรู้สึกอึดอัดและไม่อาจอธิบายความรู้สึกของตนเองผ่านคำพูดได้เหมือนผู้ใหญ่ การได้สัมผัสหรือเล่นของเล่น จึงเป็นเหมือนกับได้บำบัดผ่านการสัมผัสจากมือน้อย ๆ เพื่อให้พวกเขาเติบโตมาอย่างมีความสุขและมีความสมดุลทางอารมณ์มากที่สุดนั่นเอง 

ที่มาภาพ : Yaara Nusboim

ที่มา : บทความ “Yaara Nusboim designs therapy dolls for children struggling with emotional trauma” (18 พฤศจิกายน 2562) โดย Jennifer Hahn จาก dezeen.com

เรื่อง : วนบุษป์ ยุพเกษตร