“ข้าวเหนียวร้อน ๆ กับหมูปิ้งหอมฉุย” หากใครจัดเมนูนี้เป็นอาหารเช้าอยู่เป็นประจำ ก็คงพอสังเกตเห็นปริมาณที่ลดลงของถุงข้าวเหนียว หรือแม้แต่ได้ยินคำบ่นจากบรรดาแม่ค้าเรื่องข้าวเหนียวขึ้นราคาอยู่บ้าง...เพราะจากที่เราเคยซื้อข้าวเหนียวห่อโตห่อละ 5 บาท ก็กลายเป็นข้าวเหนียวห่อแบนราคา 10 บาทเท่าตัว แล้วถ้าคุณเป็นคนหนึ่งที่ได้รับผลกระทบนี้ ไม่ต้องสงสัยเลยว่านี่คือผลกระทบจาก “ภัยแล้ง” ที่ไม่ได้เดือดร้อนแค่ชาวนา แต่กำลังส่งอิมแพ็กถึงผู้บริโภคแทบทุกคน

ผืนดินแตกระแหง หน้าดินแห้งผาก เป็นอาการทั่วไปที่มักเกิดขึ้นในภาคอีสานในช่วงฤดูน้ำแล้ง หากแต่ความแห้งแล้งที่กินระยะเวลายาวนาน และภัยธรรมชาติที่รุนแรงจนเราเห็นภาพน้ำโขงแห้งขอด ที่เทียบได้กับวิกฤตระยะสุดท้ายหรือภัยแล้งขั้นสุด ผู้ได้รับเคราะห์รายแรก ๆ ไม่ต้องบอกก็รู้ นั่นก็คือชาวนาหรือกลุ่มคนที่เกี่ยวข้องอยู่ในภาคการเกษตรนั่นเอง 

แต่แล้วความหวังใหม่ของชาวนาก็มาถึง เมื่อ “ข้าวหอมนาคา” ข้าวเหนียวสายพันธุ์ใหม่ที่มีคุณสมบัติเหมาะเจาะกับสถานการณ์ปัจจุบัน ทั้งทนน้ำท่วมฉับพลัน ทนแล้ง และทนโรค ซึ่งได้รับการพัฒนาโดยสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) จากศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) ร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา จนสำเร็จเมื่อไม่นานนี้ ได้กลายมาเป็นคำตอบของชาวนาหน้าแล้ง จนทำให้ข้าวเหนียวพันธุ์นี้ถูกขนานนามว่าเป็น ข้าวเหนียวสะเทินน้ำสะเทินบกสายพันธุ์แรกของไทย

บ้านไหนทำนาจะรู้ดีว่า การปลูกข้าวต้องระวังเรื่องอะไรบ้าง และเรื่องไหนที่ต้องกังวลหรือดูแลมากเป็นพิเศษเพื่อให้ผลิตผลทางการเกษตรสูญเสียน้อยที่สุด ข้าวเหนียวนาคานี้สามารถจมอยู่ในน้ำได้นานเป็นสัปดาห์หรือสองสัปดาห์ หากต้องเจอภัยน้ำท่วม ขณะที่ข้าวสายพันธุ์นี้ก็รับมือได้ดีกับภัยแล้งเช่นกัน โดยสามารถทนทานต่อการขาดน้ำในบางระยะของการเพาะปลูก แถมยังทนทานต่อโรคไหม้และขอบใบแห้ง ที่เป็นโรคประจำทั่วไปของการปลูกข้าวอีกด้วย นอกจากนี้ข้อดีอีกอย่างหนึ่งก็คือ ข้าวเหนียวหอมนาคานี้สามารถปลูกได้ทั้งปี โดยจะให้ผลผลิตมากกว่าข้าวเหนียวพันธุ์อื่น ๆ จึงช่วยลดความเสี่ยงในการขาดรายได้ของชาวนา ทั้งยังสามารถนำมาหุงเป็นข้าวเหนียวหอม ๆ นุ่ม ๆ ให้เราได้กินกับส้มตำ ไก่ทอด หรือจะหมูปิ้งตอนเช้าได้อย่างสบายตลอดปี

ต้องขอบคุณวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมที่เข้ามาช่วยให้ “กระดูกสันหลังของชาติ” ได้ลืมตาอ้าปากในยามภัยธรรมชาติมาถึง และนี่อาจเป็นโอกาสดีที่จะลบประวัติข้าวเหนียวราคาพุ่งสูงได้อย่างพอดิบพอดี 

ที่มาภาพ : Unsplash/Ryo Yoshitake

ที่มา : dna.kps.ku.ac.th / nstda.or.th

เรื่อง : วนบุษป์ ยุพเกษตร