ในยุคแห่งสมาร์ทโฟนที่ทุกอย่างง่ายแค่ปลายนิ้ว การจะหาเพลงโดนใจมาฟังเพลินๆ สักเพลงคงไม่ใช่เรื่องยาก แถมยังทำได้ทุกที่ทุกเวลาขอเพียงแค่มีอินเทอร์เน็ต บริการฟังเพลงออนไลน์จึงกลายเป็นธุรกิจที่ตอบโจทย์และสอดคล้องกับไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่ช่างเลือกที่ต้องการกำหนดอารมณ์ในการฟังเพลงของตัวเองโดยไม่ต้องรอให้ใครมาเปิดเพลงให้ฟัง

แต่หากพูดถึง “มิวสิกสตรีมมิง” ในเมืองไทย คงไม่มีใครไม่รู้จัก Joox แอพพลิเคชันฟังเพลงออนไลน์อันดับต้นของประเทศ ที่มี วิสิทธิ์ ถิระโสภณ Content Team Leader และ นพพล ผ่องผุด Content Manager นั่งแท่นบริหารงานด้านการจัดการเนื้อหาของ Joox ประเทศไทย ให้เป็นแอพฯ ที่ไม่เพียง “สรรหา” เพลงมาได้โดนใจ แต่ยังช่วย “คัดสรร” จัดการลิสต์เพลง ตลอดจนเป็น “ผู้นำ” เทรนด์ในการฟังเพลงใหม่ๆ ให้กับผู้ฟังชาวไทย จนครองใจผู้บริโภคหลังจากเปิดตัวไปได้เพียงไม่กี่ปี

กลยุทธ์ที่ต่างสร้างความโดดเด่น
นอกจากจะเป็นผู้ให้บริการฟังเพลงออนไลน์ฟรีและสามารถดาวน์โหลดเพลงมาเก็บไว้ในสมาร์ทโฟนได้แล้ว ยังมีรูปแบบการสมัครสมาชิก (Subscription) ที่ทำให้แอพฯ ใช้งานง่ายและถูกใจผู้บริโภคมากยิ่งขึ้น แต่กลเม็ดที่โดดเด่นก็ไม่ได้มีแค่นั้น เพราะหากพูดถึง Joox หลายคนน่าจะนึกถึง “เพลย์ลิสต์” หลากอารมณ์ที่ตอบโจทย์ทุกความรู้สึก พร้อมกับการวิเคราะห์พฤติกรรมผู้บริโภค ด้วยการกล้าลองผิดลองถูกในการสร้างเพลย์ลิสต์ใหม่ๆ ออกมา แล้วสังเกตฟีดแบ็กจากผู้ใช้งานจริง 

คุณนพพลเล่าว่า “เราจะมีทีมไว้คอยเช็กเทรนด์ต่างๆ ที่เป็นกระแสสังคม เราจะรู้ก่อน และนำมาพัฒนาเป็นเพลย์ลิสต์ของเรา อันไหนที่น่าจะตรงกับทาร์เก็ตของคนฟัง เราต้องทำเพลย์ลิสต์ที่คนเป็นล้านคนน่าจะชอบให้ได้ อย่างชื่อเพลย์ลิสต์ก็ต้องตั้งชื่อให้คนอ่านแล้วรู้สึกมีส่วนร่วมได้ อิมแพคคนจำนวนมากได้ คอนเซ็ปต์ รูปปกที่เหมาะสม รวมถึงเพลงข้างน็ต้องคัดเลือกแล้วว่าเหมาะกับคนกลุ่มนี้”  คุณวิสิทธิ์กล่าวเสริมถึงกระแสตอบรับที่ได้ว่า “เรามียอดดาวน์โหลดหลักแสนภายในอาทิตย์แรกที่เปิดตัว มันคือก้าวกระโดด จากหลักแสน มาเป็นล้าน มาเป็นสิบล้าน ล่าสุดตัวเลขยอดดาวน์โหลดอยู่ที่ 50 ล้าน ในเวลาสองปีกว่าๆ ซึ่งเราถือว่ามันยิ่งใหญ่สำหรับแอพฯ ฟังเพลงแอพฯ หนึ่ง” 

นอกจากผู้ฟัง Joox จะใช้บริการได้ฟรีแล้ว ยังสามารถสมัครสมาชิกแบบ VIP ที่จะมีค่าใช้จ่ายรายเดือนในราคาหลักร้อย โดยจะได้รับเป็นสิทธิพิเศษในการฟังเพลงสากลจากค่ายเพลงระดับโลกอย่าง Warner Music และ Universal Music โดยไม่มีโฆษณามาคั่นความบันเทิง ซึ่งคุณวิสิทธิ์อธิบายว่า “ไม่ใช่เรื่องง่ายที่บริการแอพฯ ฟังเพลงฟรีจะอยู่รอดในเมืองไทยที่ยังคงมีการดาวน์โหลดเพลงแบบผิดลิขสิทธิ์ เราจึงใช้ ‘โฆษณา’ มาเป็นตัวช่วย จนกลายเป็นรายได้หลักของแอพฯ โมเดลธุรกิจของเราเป็นแบบ Freemium เราออกแบบแพ็กเกจให้สอดคล้องกับพฤติกรรมคนไทย ถ้าไม่มีโปรโมชัน การจะได้เงินจากผู้ใช้เดือนละ 129 บาทก็ค่อนข้างยาก ทีมมาร์เก็ตติงและเซลล์ต้องทำการบ้านค่อนข้างเยอะ ออกมาเป็นแพ็กเกจต่างๆ เขาจะรู้ว่าผู้บริโภคคนไทยต้องการอะไร”

นอกเหนือจากบริการด้านเสียงดนตรีแล้ว Joox ยังให้บริการด้านคอนเทนต์อื่นๆ เพื่อเอาใจแฟนๆ ที่ติดตามแอพฯ ให้ได้รับความบันเทิงแบบครบเซ็ตมากขึ้นด้วย อย่างล่าสุดมีการถ่ายทอดสดคอนเสิร์ตครั้งใหญ่จากเกาหลีใต้ที่ได้รับกระแสตอบรับอย่างล้นหลาม โดยได้รับการสนับสนุนจากบริษัทแม่อย่าง Tencent ประเทศจีน ที่ทำให้ Joox เข้าถึงเทรนด์ดนตรีฝั่งเอเชียได้ก่อนใคร ทำให้สามารถสร้างคอนเทนต์ที่แตกต่างได้หลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นการถ่ายทอดคอนเสิร์ตให้ชมแบบสดๆ การผลิตรายการออนไลน์เกี่ยวกับดนตรีและศิลปิน การจัดอันดับชาร์ตเพลงฮิต รวมถึงการจัดงานประกาศรางวัลให้กับศิลปินประจำปีอย่าง Joox Music Awards ที่ทั้งค่ายเพลงและศิลปินเองต่างก็ให้ความสำคัญเป็นอย่างมาก รวมถึงเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้ฟังได้มีส่วนร่วมในการโหวตให้กับศิลปินที่ตัวเองชื่นชอบไปด้วย

ความเข้าใจคือกุญแจสำคัญ
ไม่เพียงแต่กลยุทธ์ที่ชาญฉลาดเท่านั้นที่ช่วยส่งเสริมความมั่นคงของธุรกิจ ปัจจุบันการศึกษาพฤติกรรมผู้บริโภคให้เข้าใจถึงข้อมูลเชิงลึก (Insight) ของผู้ใช้งานก็เป็นเรื่องที่สำคัญมากเช่นกัน โดยเฉพาะธุรกิจผู้ให้บริการด้านคอนเทนต์ “จริงๆ ไม่ใช่เรื่องง่ายที่เราจะเข้าใจกลุ่มคนฟังของเราทั้งหมดที่มีจำนวนเป็นล้าน มีตั้งแต่นักเรียนนักศึกษา ไปจนถึงผู้ใหญ่วัยทำงาน เราต้องคอยอัพเดทและพัฒนาเพลย์ลิสต์อยู่เสมอ ทีมงาน Joox จึงต้องทำการบ้านกันหนักเพื่อทำความเข้าใจและคัดสรรเพลย์ลิสต์ให้ตรงใจผู้บริโภคมากที่สุด ทั้งเพลงไทย สากล เคป๊อปสำหรับคนเมือง และเพลงลูกทุ่งสำหรับผู้ใช้งานที่ฟังจากทั่วประเทศ แม้กระทั่งเพลย์ลิสต์เพลงสากลของเรา ก็ยังเป็นเพลงสากลแบบที่คนไทยชอบ” คุณนพพลกล่าว

นอกจากความเข้าใจอินไซต์ของคนฟังแล้ว ที่สำคัญอีกอย่างก็คือความเข้าใจกันระหว่างทีมงานในขณะพัฒนางานแต่ละชิ้น ไปจนถึงการที่ผู้บริหารเปิดโอกาสให้ทีมงานได้ทำในสิ่งที่คิดว่าสร้างสรรค์ ได้ลองผิดลองถูก จนกลายเป็นความเชี่ยวชาญจากประสบการณ์จริงของทีมงานเอง

ก้าวที่ท้าทายของวงการมิวสิกสตรีมมิง
การรับมือกับยุคที่ปัญญาประดิษฐ์หรือ AI กำลังก้าวเข้ามามีบทบาทในทุกอุตสาหกรรม Joox ที่คร่ำหวอดอยู่ในธุรกิจมิวสิกสตรีมมิงก็ต้องมีการนำ AI มาใช้ในการวิเคราะห์อัลกอริธึมและศึกษาพฤติกรรมผู้บริโภคเพื่อพัฒนาระบบการให้บริการที่แม่นยำขึ้นด้วยเช่นกัน โดย ML หรือ Machine Learning จะช่วยให้ผู้ฟังเลือกปรับเปลี่ยนเพลย์ลิสต์ให้ตรงตามความต้องการและรสนิยมตัวเอง (Personalize) ได้ง่ายและเสถียรขึ้น 

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกเรื่องที่ AI จะตัดสินใจแทนมนุษย์ได้ดีที่สุด คุณนพพลอธิบายว่า “เราต้องปรับตัวกับการมาถึงของ AI เหมือนกัน ถึงแม้ AI จะช่วยได้มาก แต่การมีผู้เชี่ยวชาญที่เป็นคนมาทำหน้าที่ควบคุมอีกทีย่อมจะช่วยให้การผลิตคอนเทนต์สอดคล้องกับสถานการณ์ที่มีผลต่ออารมณ์ของผู้ฟังได้ดีกว่า อย่างการคัดเลือกเพลย์ลิสต์เกี่ยวกับอารมณ์เหงายามฝนตก เพลย์ลิสต์ปลอบใจหลังสอบ หรือเพลย์ลิสต์สนุกๆ อิงตามกระแสสังคม ก็ยังคงต้องพึ่งพาความเข้าใจพฤติกรรมและรสนิยมของคนไทยด้วยกันเองอยู่”

“เราวางเป้าหมายให้แอพฯ ของเราเป็นมากกว่าแค่แอพฯ ฟังเพลงออนไลน์ แต่ต้องเป็นแอพฯ หลักที่คนทั่วไปใช้ในชีวิตประจำวันเหมือนอย่างไลน์หรือเฟซบุ๊ก รวมถึงในอนาคตอาจจะเป็นแพลตฟอร์มอิสระที่ส่งเสริมศิลปินหน้าใหม่ให้ได้แจ้งเกิดเป็นที่รู้จัก ให้มีพื้นที่ในการแสดงผลงาน และสร้างฐานแฟนคลับของตัวเอง หรือสร้างรายได้จากแอพฯ ได้โดยตรง” คุณวิสิทธิ์เสริมถึงก้าวที่ท้าทายของ Joox ในอนาคต 

จากการเป็นแอพฯ ฟังเพลงออนไลน์ ก้าวสู่การสร้างรายการเพลง เวทีประกาศรางวัลครั้งสำคัญของคนในวงการดนตรี ไปจนถึงโปรเจ็กต์อื่นๆ ประดามีที่กำลังจะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้นี้ ต้องยอมรับว่า Joox คือหนึ่งในแพลตฟอร์มของธุรกิจดนตรีที่ครบวงจรและเป็นต้นแบบในการต่อยอดทางธุรกิจที่ใช้ความเข้าใจผู้บริโภคเพื่อคัดสรรสิ่งที่ใช่ให้อย่างแท้จริง

 

Creative Stream

  • Joox กลายเป็นเวทีแจ้งเกิดของศิลปินอิสระหน้าใหม่จำนวนมากที่ได้รับความนิยมไม่แพ้ค่ายเพลงใหญ่
  • การที่ผู้บริหารไม่จำกัดกรอบและไว้ใจให้ทีมงานคนรุ่นใหม่ได้ลงมือสร้างสรรค์ผลงาน นอกจากจะช่วยเพิ่มศักยภาพทางธุรกิจแล้ว ยังช่วยให้พนักงานมีความสุขในการทำงานมากขึ้นด้วย
  • ความคิดสร้างสรรค์ และความกล้าทดลองทำสิ่งใหม่ๆ คือส่วนประกอบสำคัญที่ผลักดันให้ธุรกิจนี้โดดเด่นเหนือคู่แข่ง ในตลาด
  • ทุกวันที่ 21 มิถุนายน ของทุกปีเป็นวันดนตรีโลก (World Music Day) Joox จึงถือเอาวันดังกล่าวเป็นวันจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมความก้าวหน้าของวงการดนตรีของไทยในทุกๆ ปี 
 
เรื่อง : พัชริดา เอื้อพงศ์กิติกุล
ภาพ : ภีร์รา ดิษฐากรณ์